1. FTP Nedir?
FTP ( FILE TRANSFER PROTOCOL ) internete bağlı bir bir
bilgisayardan diğerine (her iki yönde de)dosya aktarımı
yapmak için geliştirilen bir internet protokolü ve bu
işi yapan uygulama programlarına verilen genel addır.
FTP ilk geliştirilen internet protokollerinden biridir.
FTP protokolü ile ;
1) Bir başka bilgisayardan bir başka bilgisayara dosya
aktarımı yapılırken, o bilgisayar ile etkileşimi aynı
anda bağlantı kurulur
2) Protokol ile sağlanan bir dizi komutlar yardımıyla
iki bilgisayar arasında dosya alma/gönderme işlemleri
yapılır.
2. FTP Yapmak İçin Nelere İhtiyaç Var?
- Bağlanacağımız bilgisayarın internet adresi,
- Bağlanacağımız bilgisayarda dosyalara ulaşmak
istediğimiz hesapla ilgili kullanıcı numarası, varsa
şifresi,
- İnternet erişimi olan,üzerinde FTP yazılımı bulunan
bilgisayar
- Bağlanacağımız bilgisayarda, FTP protokol komutlarını
yorumlayacak çalışır durumda bir FTP servis programı
yani FTP sitesi gereklidir.
3. FTP'nin Kullanımı
Genel kullanımı;
FTP < FTP yapılacak makinenin adresi> şeklindedir.
Bu işlemden sonra sıra ile:
- İlgili bilgisayara bağlanıldığında, kullanıcı adı ve
parola (password) sorulur. Bunları girdikten sonra
kullanıcının makinesine bağlanılmış olunur.
- Bazı FTP komutları kullanılarak iki makine arasında
dosya işlemleri, ayrıca bağlanılan makinede bazı temel
dosya/disk işlemleri (dosya açma/silme v.b ) işlemler
yapılır.
BUNLARI YAPABİLMEK İÇİN GEREKLİ OLAN FTP KOMUTLARI:
CD: Dizin değiştirme. Kullanımı;
cd< dizin adı >
not: bir önceki dizine geçmek için CD.. yapılır.
PWD: Bu komut yazıldığında bulunulan dizininin ismini
görürüz. İçinde bulunulan dizindeki dosyaları listeler.
DIR: İçinde bulunduğunuz dizindeki dosyaları listeler.
LS: Dizin içindeki çok fazla sayıda dosya varsa sayfa
sayfa listeleme ve dosyaları kısa olarak göstermeye
yarayan komuttur. Kullanımı ;
LS- LR : ayrıntılı tersten alfabetik listeleme
GET: Dosya alma komutudur. Kullanımı;
get <dosya - adı>(<alındıktan sonraki adı>)
alındıktan sonraki adı aynıda kalabilir.
MGET: Birden fazla dosya alma komutudur. Örn: mget *.zip
mget a*.*
PUT:Dosya gönderme komutudur. Kullanımı;
put<dosya- adı> (<göndereceğimiz-yerdeki- adı>)
MPUT:Birden çok dosyayı gönderme komutudur.
ASCII: Dosya aktarımlarında aktarım modu olarak ASCII
kullanılacağını belirtir.
BINARY: Dosya aktarımlarında Binary modun
kullanılacağını belirtmek için kullanılır.Yani:
* arşiv dosyaları (zip,arj,z,zoo v.b gibi),
* çalıştırılabilir programlar(. exe,com gibi),
*resim formatlı programlar, (gif,jpeg,wb gibi),
FTP ile alınmadan/yada gönderilmeden önce bu komut
kullanılır.
DELETE: FTP yapılan bir yerde istenilen dosyayı silme
komutudur. Kullanımı;
delete<dosya - adı > şeklindedir.
MKDIR: FTP yapılan yerde yeni bir dizin oluşturma komutu
MKDIR dir.Kullanımı;
mkdir < dizin -adı> şeklindedir.
RMDIR: FTP yapılan yerde bos bir dizini silme komutudur.
Kullanımı;
rmdir <dizin- adı> şeklindedir.
LCD: FTP ortamından çıkmadan, kendi makinenizde dizin
değiştirmenizi sağlar.
CLOSE: FTP ortamından çıkmadan sadece ilgili bağlantıyı
kapatır.
QUIT: FTP ortamından çıkmak ve bağlantıyı kapatmak için
kullanılan komuttur.
4. FTP Yaparken Bir Dosyayı Almadan Nasıl Okuyabilirim?
Bunu yapamazsınız. Bir dosyayı görüntülemek için onu
transfer etmelisiniz.
FTP ortamından çıkmadan, aldığınız bir dosyayı
listeleyebilirsiniz.
Bunun için UNIX ' te ;
'!cat <dosya_adı>', vm/cms'te 'CMS type <dosya adı>' ,
DOS ' ta ;
'type<dosya_adı>' kullanılır.
Bu komutları FTP ortamından çıkmadan verin. Eğer
Netscape, Mosaic vb gibi bir Web istemcisi ile FTP
yapıyorsanız, programın "setup"ından transfer edilecek
dosya tipi için bir listeleyici (viewer) program
tanımlayarak (bu, txt dosya (metin dosyası) için bir
editör) dosya transferini doğrudan ekrana
yönlendirebilirsiniz. Web sadece TXT dosyaların değil,
diğer formatlardaki
dosyaların da (ses, görüntü, video vb) transfer
edilirken ekrana yönlendirilmesini sağlar.
5. FTP Yaparken Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
• EXE, .ZIP vb gibi dosyaları BINARY modda transfer
edin. FTP'de (genellikle) varsayılan aktarım biçimi
ASCII dir.
• AnonymousFTP'de, bir directory içine girdiğinizde,
genellikle, oradaki dosyaların isim,byte olarak
büyüklük, tarih ve içeriğini belirten kısa açıklama
satırlarının olduğu 'readme' dosyaları (bazen de INDEX
dosyaları) vardır. Öncelikle bu ASCII dosyaları alıp
okumak size çok yardımcı olacaktır.
• Anonymous FTP'de, şifre olarak LÜTFEN e-mail
adresinizi doğru olarak girin. Bazı FTP merkezleri,
e-mail adresinin uygunsuz girilmesi (ya da girilmeyip
boş geçilmesi) durumunda FTP yapmanıza izin
vermemektedir.
• Unix'te küçük/büyük harf ayrımı olduğunu her zaman
akılda bulundurun.Özellikle, aktaracağınız dosyaların
isimlerini tam yazın ve küçük/büyük harf ayrımlarına
dikkat edip aynısını yazın.
• Kullandığınız bilgisayarın işletim sistemine özgü
kısıt/özellikleri de bilmekte fayda var. (yerel dosya
adı vermeler, dosya içeriği görme vb gibi özellikleri
kullanabilmeniz için -sözgelimi, DOS işletim sisteminde,
dosya adı ve uzantısı için birtakım kısıtlamalar var).
6. Anonymous FTP Nedir?
FTP işlemleri sırasında güvenlik açısından
bağlanacağımız makinede kullanıcı numarasını (user name)
ve password (parola) bilgilerini bilmemiz
gerekir.(Program bunları bize sorar.Bağlanılan
makine,kişiye özel ve parolasını sadece bizim bildiğimiz
bir makine olabileceği gibi,herkese açık bir arşivde
olabilir. Böylece herkesin kolayca erişip dosya almasını
sağlayan tek tip bir kullanıcı numarası tanımlanmıştır.
O da; ANONYMOUS yada FTP. Bu merkezlere FTP yapıldığında
kullanıcı ismi olarak anonymous ( ya da FTP )
girildiğinde bizden parola olarak kendi: E POSTA
ADRESİMİZİ girmemiz istenir. ( Parola yazılırken
görülmez ) Şifre olarak kesinlikle kendi
bilgisayarımızın şifresini girmeyiniz .
7. FTP Yapmanın Yolları
7.1. Başlat Menüsünden FTP
1) Start 'dan run u seçeriz:
ftp ege.edu.tr yazıp enter'a bastığımızda bir DOS
penceresi açılır:
Burada arşivi görebilmek için User(none) yazan yere:
FTP(veya Anonymous) , password kısmına : mail adresimizi
yazmalıyız.
Karşımıza "ftp>" çıkar. cd pub yazınca karsımıza
dizinler çıkar istediğimiz dizinin içine girip gerekli
işlemleri yapıp quit ile ftp programını close ile Ftp
bağlantısını keseriz.
7.2. Web Üzerinden FTP
Son zamanlarda genel eğilim tüm internet servislerine
daha becerikli ve etkilesimli ortamlardan erişilmesi ve
farklı servislerin etkileşimli olarak kullanılması
seklinde kendini göstermiştir. Bunlardan en önemli
olanlarından bir taneside WEB'dir. FTP'de dahil olmak
üzere pek çok internet servisi ve ilave pek çok özellik
bu ortamlar üzerinden kurulabilir. Dolayısıyla FTP
yapmanın bir diğer yoluda WEB üzerinden FTP yapmaktır.
Bu yöntem kullanım açısından daha kolaydır.
Binary bir dosyayı, yanlışlıkla, standart FTP
programları ile kolayca ASCII modda almanız mümkün, bu
sakıncalar WEB üzerinden yapılan FTP' lerde ortadan
kalkmaktadır. Sözgelimi standart resim formatlarında
olan bir resim dosyasını aldığınız anda görüntüyü ekrana
da gönderebilirsiniz. FTP yapmanın bu "farklı,kolay ve
güzel" yolunu WEB kısmında bulabilirsiniz.
ANONYMOUS FTP' lerde şifre olarak kendi e-mail
adresinizi veremiyorsanız :
Problem, e-mail adreslerinde görülen "@" karakterinin
varsayılmış olarak VM sistemlerinde satır sonu karakteri
olarak tanımlanmasından kaynaklanıyor. FTP yapmadan
önce,"TERM LINEND OFF" komutunu verirseniz problem
ortadan kalkacaktır. Bu komutu PROFILE EXEC dosyanızın
içine ayrı bir satır olarak koyarsanız (bu durumda,
tırnak içinde ( 'TERM LINEND OFF' olarak ) vermeniz
gerekebilir). Böylece makinanızı her açışınızda bu
komutu yazmaktan kurtulursunuz.
Anonymous FTP yaparken bu gibi dertlerle uğraşmak ve
ikide bir username ve password vermek
istemiyorsanız aşağıdaki REXX ile yazılmış EXEC dosyayı
"MYFTP EXEC" olarak kaydedin. Programda, queue
"anonymous "userid()"@vm.cc.itu.edu.tr" satırında @
işaretinden sonra gelen
vm.cc.itu.edu.tr yerine kendi domain adresinizi yazın.
MYFTP <ftp yapılacak makinenın adresi> şeklinde daha
rahat anonymous ftp yapacaksınız. (Username ve password
girmek zorunda kalmayacaksınız).
---------------------------->Buradan
kesiniz.<---------------------
/* MYFTP EXEC */
/* */
Parse Arg ftp_addr
If ftp_addr="" then signal help
queue "anonymous
"userid()"@vm.cc.itu.edu.tr"
push "FTP "ftp_addr
exit
help: Say 'Kullanim Formati : MYFTP
ftp-addresi
-----------------------> Buradan kesiniz
<----------------------
8. Grafik Arabirimli FTP
Klasik anlamda FTP yaparken, bir takım komutlar veririz.
Son yıllarda geliştirilen bazı programlar kullanıcının
bu komutları vermesine gerek kalmadan grafik bir ara
birim ile kullanıcının daha kolay ve komutları girmeden
FTP yapmasına olanak tanırlar. FTP komutları ya
pull-down/pop-up menülerden alınır; ya da tek bir fare
tıklatması ile değişik FTP komutları icra edilir. Bu tip
programlara bir örnek, Windows 3.1 ve Windows 95 altında
çalışan, John Junod'un geliştirdiği WS_FTP 'dir.
8.1. WS_FTP
Ws-FTP programı Windows altında çalışan, 16 bitlik ve 32
bitlik versiyonları olan bir FTP programıdır. Örnekte de
görüldüğü gibi;
Host Name için ftp yapmak için bağlantı kurulacak
makinenin ismi verilir. Eğer ftp yapılacak olan makine
anonymous kullanıcıları kabul etmiyorsa mutlaka
kullanıcı kodu kullanmak gerekir. Ve kullanıcının
şifresini de password bölümüne yazması gerekmektedir.
Daha sonraki işlem yapılan ayarlamaları onaylamak ve
bağlanmak için OK butonuna basmak yeterli. TR-NET
makinesine ftp yapmak istiyorsanız mutlaka kullanıcı
kodunuzu ve şifrenizi girmeniz gerektedir. Bağlantıyı
sağladıktan sonra istediğiniz dosyaları ftp ile kendi
makinenize Kopyalayabilirsiniz.
Şekilde de görüldüğü gibi iki adet pencere oluştu.
Bunlarda solda olanı bizim Diskimizdeki dosyalar ( Local
System ) , diğer tarafta ise bağlandığımız makine (
Remote System ) görülmektedir. Yapılması gereken
bilgisayarımıza çekmek istediğimiz dosyaları sağ tarafta
işaretleyip iki pencereyi birbirinden ayıran bölümdeki
butona basmak olacaktır. Dosyalar teker teker makinemize
kopyalanır. Bağlandığımız makineye dosya transferi
yapmak isteğimiz zaman sol taraftan dosyaları seçip
butonuna basmak yeterli olacaktır.
|
