Kapasitelerine
ve Büyüklüklerine Göre
Bilgisayar Türleri
Makro Bilgisayarlar ( Mainframe - Ana Bilgisayar ) :
Bunlar en büyük tiplerdir. Kapasiteleri Terabyte
büyüklüğündedir. Genellikle büyük şirketlerde, bilgi
işlem merkezlerinde, araştırma kurumlarında ve
üniversitelerde kullanılırlar. Aynı anda yüzlerce
kullanıcı tarafından kullanılabilirler.
Mini Bilgisayarlar :
Orta boy bilgisayarlardır. Sığaları daha azdır. Aynı
anda daha az kullanıcı tarafından kullanılabilirler.
Fiyatları düşük ve işletme masrafları daha azdır. Orta
boy işletmeler tarafından tercih edilirler.
Mikro Bilgisayarlar (Personal
Computer - Kişisel Bilgisayar - PC): Tek
kullanıcı için tasarlanmışlardır. Ofis otomasyonunda,
eğitimde, yayın işlerinde, küçük işletmelerin ticari
hesaplarının ve personel kayıtlarının tutulmasında etkin
biçimde kullanılırlar.
Ağlar (Network)
Bilgisayarların birbirine bağlanmasıdır. Veriler,
donanım ve yazılım paylaşılarak maliyet düşürülür ve
işler daha hızlı yapılır. Ayrıca bilgisayarlar arası
haberleşme de yapılır.
Yerel ağlar (Local Area Network - LAN) dan başka diğer
ağ türleri Geniş Ağ (Wide Area Network-WAN), Intranet
(kurum içi ağ) ve Internet (Ağların Ağı) 'dir.
Ağlarda güvenlik sorunu vardır. Bunu çözmek için her
kullanıcıya Ağ Yöneticisi tarafından kullanıcı adı (login
name) verilir. Kullanıcı adından başka sadece kullanıcı
tarafından bilinen, gerektiğinde kullanıcı tarafından
değiştirilen, başka kişilerin bilmemesine dikkat edilen
şifre (password) kullanılır.
BİLGİSAYAR YAZILIMI
Kullanımı Serbest Olan
Yazılımlar (Public Domain): Kullanımı herkese
açık olan yazılımlardır. İsteyen istediği kadar
kullanabilir. İstediği kadar kopyalayıp dağıtabilir.
Paylaşılabilir Yazılımlar (Shareware): Copyright'lı
yazılımlardır. Yalnız belirli bir süre (15 gün, 1 ay, 2
ay gibi) deneme amaçlı olarak kullanılabilir. Sürekli
kullanım hakkı için belirli bir miktar parayı (10-40 $)
kayıt ücreti olarak ödemek gerekir.
İşletim Sistemi (Operating Sistem): Kullanıcı ile
bilgisayar arasında Şarkı Sözlerii sağlayan
programlardır. Bilgisayar sisteminin tüm hareketlerini
denetler. Sistemde bulunan MİB, ana bellek vb.
kaynakları yönetir.
Disk İşletim Sismtemi DOS (Disk Operating System):
Windows (3.1, 95, 98)
Windows NT, Windows 2000, Windows XP
MAC OS, UNIX, LINUX …
Yararlı Programlar: İşletim Sistemi ile verilen format,
sıkıştırma, kurtarma vb.
Aygıt sürücüleri (Device Driver): Çevre birimlerinin
çalışması için bilgisayara yüklenen programlar.
Programlama Dilleri: Bir işi bilgisayara yaptırmak ancak
belirli kodların belirli bir sıra doğrultusunda
kullanılması ile olanaklıdır. Kullanılan bu koda
programlama dili denilir. Yazılan kaynak kod program
derleyici veya yorumlayıcı tarafından bilgisayar diline
çevrilir. Programlama dillerinden bazıları C, Pascal,
Delphi, Java, Visual Basic, Visual C…
Uygulama Programları :
Belli bir amacı gerçekleştirmek
üzere üretilmiş yazılımlardır. Örneğin, okul yönetim
sistemi programları, muhasebe programı, bilgisayar
oyunları, programlama dilleri derleyicileri vb.
Uygulama yazılımları belirli uygulamaları çalıştırırlar.
Bilgisayarın çok amaçlı olmasına olanak tanırlar ve
işlerin daha iyi yapılmasına yardımcı olurlar. Kelime
işlemci (word processor) yazılımları mektup, günlük
plan, ders notu hazırlamada; tablolama programları
öğrenci not ortalaması hesaplama, maaş bordrosu yapmada;
veri tabanı yazılımı, öğrenci bilgilerinin saklanması,
bulunması, güncellenmesi, düzenlenmesi ve rapor
oluşturulmasında kullanılırlar.
Elektronik posta yazma, grafik hazırlama, masaüstü
yayıncılık, çalışma planı hazırlama, iş akışı çizimi,
web sayfası oluşturma programları da uygulama
yazılımlarına örnektir.
Ticari yazılımlar: Muhasebe, tahmin yapm, proje
yönetimede kullanılırlar.
Eğlence yazılımları:
Oyun, ekran koruyucu
Eğitim ve Başvuru Yazılımları: Bilgisayar Destekli
Eğitim yazılımları, benzetim (simulasyon) yazılımları,
elektronik ansiklopedi, atlas.
Çokluortam (Multimedia) Yazılımları: Bilgisayar tabanlı
medya ile bütünleşik olarak hazırlanırlar. Ses, video,
animasyon, resim içerirler. Çokluortam ansiklopedileri
bunlara örnektir.
Yazılımlar donanıma uyumlu ise çalışır. İşletim sistemi
ile yazılımlar uyumlu olmalıdır.
Yazılımlar disket ya da CD_ROM kullanılarak kurulur.
Yazılımları bilgisayara kurmak için ilk olarak
genellikle SETUP (Windows 95 için), INSTALL (Windows 3.1
için), KUR (Türkçe yazılımlar için) çalıştırmak gerekir.
Bilgisayar Dosyaları
Veri: harfler, sayılar, grafikler
Bilgi: İşlenmiş veridir.
Dosya: Saklanan verilerin veya programların ismi. Dosya
ismi genellikle iki bölümden oluşur. Birinci bölümde
dosyanın adı, ikinci bölümde dosyanın uzantısı yazılır.
İki bölüm bir nokta ile birbirinden ayrılır (dosyaadı.dosyauzantısı)
Örneğin: yazılı1.doc. yazılı1 dosya adı; doc dosya
uzantısıdır. Dosya adı dosyanın içeriğine uygun
verilmelidir. Dosya uzantısını genellikle uygulama
programı verir. Dosya uzantıları genellikle üç harften
oluşur. 1,2,4 harfli dosya uzantıları da vardır. .c, .db,
.html gibi.
Çalışan dosyalar: Uzantıları exe veya com dur. Başka bir
programın yardımına ihtiyaç duymadan çalışırlar.
Kaynak dosyalar: Çalışmadan önce makine diline
çevrilmesi gerekmektedir. Örneğin pascal programlama
dilinde yazılan bir programın çalışması için makine
diline çevrilmesi gerekmektedir. Bunun içinde o dosyanın
pascal programlama dili kurallarına uygun olarak
yazılıp; pascal programlama dili derleyicisi tarafından
derlenmesi gerekmektedir.
Veri Dosyası: Üzerlerinde silme, ekleme, değiştirme
yapılabilir. İçeriklerinin çıktısı yazıcıdan alınabilir
veya başka birisine elektronik olarak postalanabilir.
Yazılı1.doc. bir dökümandır. Bir kelime işlemcide
yazılmıştır. O kelime işlemci çalıştırılmadan dökümanın
içi görülemez. Kelime işlemci çalıştırıldıktan sonra
içine girilip, değiştirme, düzeltme, silme ve ekleme
yapılabilir. Yazıcıdan çıkışı alınabilir. |
